Najważniejsze praktyki w tłumaczeniu napisów do filmów

Tom Horecki i Aneta Wróbel od 2020 roku współpracują przy tworzeniu aplikacji Stenograf, zdobywając coraz to większe doświadczenie, poświęcając czas i energię na zdobywanie wiedzy, w sprawach transkrypcji nagrań audio i napisów do filmów oraz tłumaczeń napisów do filmów.

Powiedzcie, proszę, co i dlaczego jest ważne w tłumaczeniach napisów do filmów na inne języki?

Aneta: Istotą tłumaczenia jest to, aby tekst docelowy czytany przez oglądającego film wywoływał taką samą reakcję jak tekst w języku źródłowym. Mam na myśli to, że przygotowując tłumaczenie, przenosimy treść, ale również emocje, dlatego też tłumaczenie słowo w słowo może być błędem.

⁠Wykonując przekład napisów do filmów z obcego języka przekazujemy istotę i intencje w języku, na jaki tłumaczymy w taki sposób, aby nie stracić wartości, jaką niósł tekst w oryginalnym w języku. To niełatwe zadanie i wymaga od tłumacza nie tylko znajomości języka, ale również umiejętnego kompresowania dialogów, aby nie przeszkadzały w śledzeniu wydarzeń na ekranie.

Zatem jak powinien przebiegać proces tłumaczenia, aby tłumaczenie napisów do filmów było wysokiej jakości?

Aneta: W praktyce wygląda to tak, że doświadczony tłumacz przekłada treść nagrania audiowizualnego, dajmy na to z języka angielskiego na polski, po czym weryfikację przeprowadza kolejny tłumacz, najlepiej, jeżeli jest to native speaker języka docelowego, czyli w tym przypadku – języka polskiego. Nawet Anglik po filologii polskiej nie jest gwarancją dobrego tłumaczenia z języka angielskiego na polski. Ostatecznie tłumaczenie powinno być zweryfikowane przez native speakera języka docelowego. 

Tom: Zilustrowany przez Anetę proces jest jak najbardziej zbliżony do ideału i w Stenografie staramy się za nim podążać. Zależy nam, aby przygotowywane przez nasz zespół tłumaczenia napisów do filmów były jak najlepsze, a nasi klienci w pełni usatysfakcjonowani.

Możecie przytoczyć jakiś epizod związany z tłumaczeniem na język obcy?

Tom: Przykładowo mieliśmy sytuację, gdzie w treści nagrania pojawiło się imię kota — Boczek. Wykonywaliśmy tłumaczenie napisów na z języka polskiego na ukraiński. Dosłowne tłumaczenie brzmiałoby bekon, zamiast Boczek. Jak wiadomo, nazw własnych, w tym przypadku imienia kota, nie należy tłumaczyć, chyba że wolą zlecającego jest wykonanie takiego zabiegu.

Działacie ze swoim startupem na rynku transkrypcji nagrań audiowizualnych i napisów do filmów oraz ich tłumaczeń. W jakich językach mieliście przyjemność tłumaczyć tekst? Które z języków są najpopularniejsze w waszym portfolio?

Aneta: Do tej pory przede wszystkim tłumaczyliśmy na język angielski, ukraiński, niemiecki czy też hiszpański. Mamy również doświadczenie w tłumaczeniu treści szkoleniowych, a także współpracujemy z tłumaczem specjalizującym się w tłumaczeniach medycznych na język angielski.

Tom: Mieliśmy także przyjemność pomagać Cezaremu Nowakowi, znanemu wszem wobec jako Cezik, który jest świetnym artystą i piosenkarzem z dużą dozą humoru. Pomagaliśmy Cezaremu zbadać, jaki wpływ ma dodane tłumaczenie napisów do jego najpopularniejszej piosenki z serii NutkoSfera „W Układzie Słonecznym”.

⁠Przygotowane przez nas tłumaczenie napisów filmu w piętnastu różnych językach zostało zamieszczone na YouTube Cezika pod jego nagraniem, dzięki czemu dzieci różnych narodowości mają możliwość zrozumienia tego, co Cezik chce im przekazać w swoim utworze. Teraz zbieramy dane o zmianach, jakie spowodowało dodanie napisów, którymi wkrótce się z wami podzielimy.

Staracie się poszerzać swoją ofertę językową nawiązując nowe kontakty?

Aneta: Mimo że język angielski króluje, rozwijamy się w kierunku wschodnim i nawiązaliśmy współpracę z tłumaczami języka białoruskiego, ukraińskiego i rosyjskiego, którzy są native speakerami. Oczywiście, jesteśmy otwarci na wszelkie sugestie i chętnie pomożemy każdemu, kto się do nas zgłosi w rozwiązaniu jego problemu z tłumaczeniem napisów do wideo w innym języku niż mamy obecnie w ofercie.

Co to jest łamanie linii w kontekście napisów do filmów? Jakie to ma znaczenie?

Aneta: To bardzo ważna w kwestii tworzenia napisów do filmów, o którą należy szczególnie zadbać, aby przełamanie linii nastąpiło w odpowiednim momencie. Każda linia powinna kończyć się kropką, przecinkiem albo zawierać w sobie całą frazę, aby odbiorca czytający napisy nie tracił sensu wypowiedzi. Nie należy też pozostawiać spójników na końcach linii, tylko trzeba je przenieść do kolejnej linii.
Wyświetlane napisy w filmach potrafią być bardzo dynamiczne, a każde słowo ma znaczenie, aby oglądający nie stracił wątku — należy o tym zawsze pamiętać.

Tom: Aplikacja Stenograf ma wiele funkcji, które ułatwiają tworzenie napisów. W edytorze napisów Stenografu przełamanie linii wykonuje się za pomocą kombinacji klawiszy "Shift+Enter" — tak samo, jak w zwykłym edytorze tekstu, dzięki temu nie trzeba uczyć się nowych skrótów klawiszowych, aby skutecznie pracować i tworzyć napisy ze Stenografem.

Aneta: Ponadto, w kontekście tworzenia napisów, bardzo ważna jest długość wiersza tekstu napisów. Zalecane jest, aby nie przekraczać 42 znaków w jednej linii.

Tom: To prawda. Dłuższe ciągi znaków mogą powodować zawijanie się wierszy, przez co, zamiast przyciągać nowych widzów i pomagać użytkownikom lepiej rozumieć publikowane treści poprzez dodawanie napisów zniechęcimy ich i utrudnimy odbiór. Wyszliśmy naprzeciw potrzebom naszych użytkowników, zaimplementowaliśmy licznik znaków w linii.

Aneta: Licznik znaków w aplikacji Stenograf można aktywować poprzez kliknięcie trzech kropek w prawym górnym rogu edytora i przełączenie suwaka "Licznik znaków". Pojawią się sumy znaków na prawo od linii tekstu napisów w edytorze.

Tom: Dzięki tej funkcjonalności użytkownicy Stenografu są informowani za każdym razem, gdy przekroczą długość tekstu w pojedynczej linii poprzez podświetlenie sumy znaków danej linii na kolor czerwony.

Jakie macie jeszcze rady w kontekście dobrych praktyk w tłumaczeniu napisów do filmów? Czy bardzo czasochłonne jest przygotowanie tłumaczenia napisów?

Aneta: Cóż, najprościej jest, gdy mamy gotowy plik z napisami w formacie SRT lub VTT w języku źródłowym i na jego podstawie wykonujemy tłumaczenie. W takiej sytuacji po przetłumaczeniu wystarczy dostosować znaczniki czasowe (timestamps), mówiąc prościej — zadbać o prawidłowe rozstawienie napisów na linii czasu nagrania.

Tom: Poza tym aplikacja Stenograf pozwala udzielać dostępu do materiałów audio i wideo oraz pracę zespołową nad przygotowaniem napisów i transkrypcji nagrań.

Co, jeśli mam film po polsku, a nie posiadam pliku SRT i treści napisów i chcę mieć napisy w języku polskim oraz obcym?

Aneta: W takiej sytuacji przygotowujemy najpierw w aplikacji Stenograf napisy w języku nagrania i następnie wykonujemy odpowiednie tłumaczenia oraz dostosowujemy znaczniki czasowe.

Tom: Dokładnie tak. Rozwijamy swoje umiejętności tłumaczenia napisów i poszerzamy ofertę o kolejne języki. Ponadto rozwijamy aplikację Stenograf, która pomaga w szybki sposób generować automatyczne napisy do filmów, czy przygotować transkrypcje nagrań audio i wideo.

⁠Naszym celem jest umożliwienie docierania użytkownikom naszej aplikacji i klientom do szerszego grona odbiorców zaś odbiorcom zapewnienie lepszego zrozumienia i zapamiętywania interesujących ich treści dzięki dobrym napisom oraz ich tłumaczeniom. Wszystkich zainteresowanych zapraszamy do kontaktu poprzez formularz kontaktowy na stronie, czat lub telefonicznie. Bardzo chętnie pomożemy w tłumaczeniu tekstów filmowych i nie tylko.